شاگردی بزرگ در پای درس استادی بزرگ

admin ۱۰:۳۱ ب.ظ ۰

قال رسول الله صلی الله علیه و آله :« أَنَا أَدِیبُ‏ اللَّهِ وَ عَلِیٌّ أَدِیبِی .» (۱)

من تربیت یافته خدایم و علی تربیت یافته من.

یکی از افتخارات امیرالمۆمنین صلوات الله علیه که از جمله فضائل حضرت می باشد بهره بردن از وجود نازنین حضرت رسول اعظم صلی الله علیه و اله است. همو که خداوند از او تمجید کرده و او را لایق مقام خاتمیت قرار داده است. علی علیه السلام پای درس چنین استاد با عظمتی سالیان سال نشسته است. علی علیه السلام کسی است که در مکتب نبوی بزرگ شده است و کسب معارف نموده است. در این که کسی از کودکی تحت تعلیم و تربیت خصوصی پیامبر عظیم الشأن، با این وسعت، از جهت کمی و کیفی بوده باشد، از احدی جز ایشان نامی نتوان برد. هم از این جهت که طولانی ترین زمان در حضور رسول الله بودن از مختصات اوست یعنی هیچ کس به اندازه او در محضر رسول الله شاگردی ننموده است و هم از جهت کیفیت تزکیه و یادگیری علوم الهی. این کلام حضرت رسول صلی الله علیه و آله است که می فرماید: أَنَا مَدِینَةُ الْعِلْمِ وَ عَلِیٌّ بَابُه.(۲) علی دروازه علم است.

 

مولودی مبارک در کعبه

قَالَ یَزِیدُ بْنُ قَعْنَبٍ‏ کُنْتُ جَالِساً مَعَ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَ فَرِیقٍ مِنْ عَبْدِ الْعُزَّى بِإِزَاءِ بَیْتِ اللَّهِ الْحَرَامِ إِذْ أَقْبَلَتْ فَاطِمَةُ بِنْتُ أَسَدٍ أُمُّ أَمِیرِ الْمُۆْمِنِینَ ع وَ کَانَتْ حَامِلَةً بِهِ …(۳)

ابن بابویه از على بن احمد بن موسى دقاق از محمد بن جعفر اسدى از موسى بن عمران از حسین بن یزید از محمد بن سنان از مفضل بن عمر از ثابت بن دینار از سعید بن جبیر از یزید بن قعنب، نقل کرده که گفت:

من با عباس و عده‏اى از بت پرستان (پیروان بت عزى) در بیت اللَّه الحرام نشسته بودیم. در آن هنگام فاطمه بنت اسد على علیه السلام را حامله بود و مدت حملش نه ماهه بود، در مقابل کعبه ایستاده فرمود: اى خداوند بزرگ! من به تو ایمان دارم. پس دیدیم دیوار کعبه از هم باز شد، از سمت پشت فاطمه داخل کعبه شد. ما تصمیم گرفتیم که در خانه کعبه را کسى باز کند، در باز نشد. لذا فهمیدیم که این کار از جانب خداوند بوده است.

همه شما از موقعیت و نزدیکى من با رسول گرامى آگاهید. او مرا در آغوش خود بزرگ کرد و من خردسالى بودم که مرا به سینه خود مى‏چسباند و رختخواب مرا در کنار خود پهن مى‏کرد. من بوى خوش آن حضرت را استشمام مى‏کردم و هر روز از اخلاق او چیزى مى‏آموختم

بعد از چهار روز فاطمه علیهما السلام از کعبه خارج شد، در حالى که قنداق حضرت على علیه السلام در بغلش بود. پس فرمود: من از همه زنان گذشته افضل شدم. زیرا من داخل خانه خدا شدم و از میوه‏هاى بهشت خوردم و از غذاهاى آن ارتزاق کردم. وقتى که مى‏خواستم بیرون بیایم، ندایى غیبى گفت: اى فاطمه، این کودک را على نام گذار و خداوند اعلى مى‏فرماید: من نام او را از نام خودم مشتق کردم، و با ادب خودم او را تربیت نمودم و او را به مشکلترین علوم خود آگاه نمودم. پس اوست که بتها را در خانه من مى‏شکند (در کعبه) و اوست که در پشت بام خانه من اذان مى‏گوید و مرا تمجید مى‏کند. خوشا به حال کسى که او را دوست بدارد و از او اطاعت کند، و واى بر حال کسى که دشمن او باشد و بر وى عصیان کند .(۴)

 

حضرت محمد

 

دست پرورده  رسول وحی

رسول الله محبت ویژه ای به علی علیه السلام از همان زمان که در گهواره بود، داشت:

قالت فولدت علیا و لرسول الله ثلاثون سنة فأحبه رسول الله حبا شدیدا و قال لها اجعلی مهده بقرب فراشی و کان ص یلی أکثر تربیته و …(۵)

فاطمه مى‏گوید: على را زاییدم در حالى که از عمر رسول خدا سى سال مى‏گذشت و پیامبر او را به شدّت دوست مى‏داشت‏ و به من مى‏فرمود: گهواره او را نزدیک بستر من قرار ده. پیامبر اکرم، بیش‏تر تربیت‏ على‏ را عهده‏دار بود و به هنگام شستشو على را پاکیزه مى‏گرداند و هنگام آشامیدن شیر، آن را جرعه جرعه در کام على مى‏ریخت و به گاه خواب گهواره‏اش را آرام تکان مى‏داد و در بیدارى با او کودکانه سخن مى‏گفت و بر سینه حملش مى‏کرد و مى‏فرمود: این برادر، ولىّ، یار، برگزیده، اندوخته، پناهگاه، خویش، وارث، همسر دختر من، امین من در وصیّتم و جانشین من است. پیامبر پیوسته او را در آغوش خود داشت و او را در کوه‏ها و درّه‏هاى کوچک و بزرگ مکّه مى‏گرداند. (۶)

اوست که بتها را در خانه من مى‏شکند (در کعبه) و اوست که در پشت بام خانه من اذان مى‏گوید و مرا تمجید مى‏کند. خوشا به حال کسى که او را دوست بدارد و از او اطاعت کند، و واى بر حال کسى که دشمن او باشد و بر وى عصیان کند

ورود به خانه وحی

تاریخ نویسان شیعه و سنی به این نکته تصریح کرده اند که علی علیه السلام از کودکی در تحت تکفل رسول الله بوده است و ایشان علی صلوات الله علیه را بزرگ کرده است؛ به عنوان نمونه از علمای اهل سنت ابن کثیر در کتابش می نگارد:

«…و کان فی حجر رسول الله صلّى الله علیه و سلّم قبل الإسلام.» (۷)؛ قبل از اسلام علی بن ابی طالب در دامان رسول خدا بود.

و اما داستان ورود امیرالمۆمنین صلوات الله علیه به خانه رسول خدا از کتاب ارزشمند عالم معاصر آیت الله سبحانی چنین است:

«در یکى از سال‏ها که قحطى و کم آبى، مکّه و نواحى آن را در برگرفته بود؛ رسول گرامى تصمیم گرفت که به عموى بزرگوار خود ابو طالب کمک کند و هزینه زندگى او را پایین آورد. از این رو، با عموى دیگر خود به نام «عباس» موضوع را در میان گذاشت. قرار شد هر کدام، یکى از فرزندان ابو طالب را به خانه خود ببرند: رسول گرامى، على علیه السّلام را و عباس «جعفر» را به خانه خود بردند.

ابو الفرج اصفهانى، مورّخ معروف مى‏نویسد: عباس، طالب را و حمزه، جعفر را و رسول خدا، على علیه السّلام را، به خانه‏هاى خود بردند. آن‏گاه رسول خدا گفت: من همان را برگزیدم که خدا او را برایم برگزیده است.

اگر چه ظاهر جریان این بود که به زندگى ابو طالب در سال قحطى کمک کند، ولى هدف نهایى چیز دیگرى بود و آن اینکه على علیه السّلام در دامان پیامبر تربیت و پرورش پیدا کند و از اخلاق کریمه او پیروى نماید.

امیر مۆمنان، در نهج البلاغه در این مورد مى‏فرماید: همه شما از موقعیت و نزدیکى من با رسول گرامى آگاهید. او مرا در آغوش خود بزرگ کرد و من خردسالى بودم که مرا به سینه خود مى‏چسباند و رختخواب مرا در کنار خود پهن مى‏کرد. من بوى خوش آن حضرت را استشمام مى‏کردم و هر روز از اخلاق او چیزى مى‏آموختم.» (۸)

 

پی نوشت:

۱٫بحار الأنوار، المجلسی،ج‏۱۶ ص : ۲۳۱

۲٫ الإرشاد فی معرفة حجج الله على العباد،شیخ مفید، ج‏۱، ص: ۳۳

۳٫ أمالی الصدوق ،ص۱۳۲

۴٫ الجواهر السنیة-کلیات حدیث قدسى ،محدث عاملى- زین العابدین کاظمى خلخالى‏، صص ۴۵۴ تا ۴۵۵ ، انتشارات دهقان‏-تهران‏، چاپ: سوم ۱۳۸۰ ش‏

۵٫ کشف الغمة فی معرفة الأئمة، محدث اربلی، ،ج‏۱،ص ۶۰ ،چاپ:بنى هاشمى‏ تبریز، چاپ: ۱۳۸۱ ق‏

۶٫ کشف الیقین-ترجمه آژیر،ص ۵۸ تا ص۶۰

۷ .البدایةوالنهایة،ابن کثیر؛ج‏۳،ص:۲۶؛بیروت، دار الفکر، ۱۴۰۷/ ۱۹۸۶٫۷

۸٫ فروغ ابدیت، جعفر سبحانى،ص۲۰۴ ،بوستان کتاب قم

                                                                                                                            سید روح الله علوی

بخش تاریخ و سیره معصومین تبیان

فرستادن دیدگاه »

عضویت در خبرنامه

مطالب جدید بهشت مسلمین در ایمیل شما

به ما بپیوندیـــــد